Wat emigreren je over twintig jaar kost in AOW, pensioen en zorg.
Voor Nederlanders die jaar 1 niet verwarren met de rest van hun leven.
Deze gids gaat over stap vijf: AOW, pensioen en zorg. De posten die pas over twintig jaar zichtbaar worden en die je dan niet meer kunt herstellen.
De meeste emigratieberekeningen kijken naar jaar één. De grootste effecten zitten verderop. Elk jaar dat je niet verzekerd bent voor de Nederlandse volksverzekeringen kost 2 procent van je AOW, levenslang. Daarnaast stopt vaak je pensioenopbouw via je werkgever, verandert je zorgverzekering en komt er een bijdrage voor terug die met je inkomen meebeweegt.
Deze gids rekent die drie effecten uit, laat zien wanneer vrijwillige verzekering loont en wanneer niet, en vertaalt dat naar de rekentool. Daarna weet je hoe groot je gat is en of je het wilt dichten.
Elke gids heeft vier delen: hoe het werkt, wat dat voor jouw situatie betekent, wat je in de rekentool invult en afleest, en naslag. Bovenaan elke pagina zie je in welk deel je bent. De inhoud staat op pagina 3.
De lichte tussenblokken vatten de kern samen zonder vaktermen. De donkere blokken met Wat je hierover in de tool ziet laten zien waar je die regel in de rekentool terugvindt: welk tabblad, welk veld, welke uitkomst. Kom je een woord tegen dat je niet kent, sla dan meteen pagina 20 op: daar staat de woordenlijst met alle vaktermen uit deze gids.
Dit is de post die je het laatst ziet en het eerst moet beslissen.
Deze gids geeft geen fiscaal of pensioenadvies. De bedragen hebben peildatum 2026.
Deel A legt uit hoe de regels werken. Deel B vertaalt dat naar jouw situatie. Deel C gaat over de rekentool. Deel D is naslag: checklist, invulblad, woordenlijst en bronnen.
De meeste emigratieberekeningen rekenen één belastingjaar door. De echte uitkomst zit in twintig jaar inkomen, pensioenopbouw, vermogensgroei en zorg. Daar verschuift het beeld vaak.
Je AOW bouw je op door in Nederland verzekerd te zijn: twee procent per jaar, over vijftig jaar. Elk jaar dat je niet verzekerd bent, kost twee procent van je AOW.
Dat verlies is levenslang. Het loopt door zolang je AOW ontvangt, en het is achteraf alleen nog te repareren via een vrijwillige verzekering met een eigen prijskaartje.
De meeste mensen vragen: wat is mijn netto in jaar één?
De betere vraag is: wat krijg ik later wel of niet?
Belastingdruk in jaar 1 is zichtbaar. AOW-verlies, gestopte pensioenopbouw, verschoven sociale zekerheid en latere zorgbijdrage zijn dat niet. Ze tellen pas op als je je 67e nadert. Dan heb je geen knop meer om het terug te draaien.
Geen lijst van regels, maar van schakelaars die nu omgaan en pas over twintig jaar in je inkomen verschijnen.
Per niet-verzekerd jaar 2 procent minder AOW, levenslang. Je koopt die jaren later niet terug.
Hoeveel jaren ben ik straks niet verzekerd?
Niet je postcode bepaalt je AOW, maar je verzekeringsstelsel. Wonen, werken en verdragen bepalen dat samen.
In welk stelsel zit ik straks per fase?
Aanvragen binnen één jaar na vertrek, maximaal tien jaar. De premie schaalt met je inkomen.
Loont vrijwillige verzekering in mijn geval?
Werk je binnen de EU 25 procent of meer vanuit je woonland, dan val je meestal onder het stelsel van dat land.
Hoeveel dagen werk ik straks vanuit mijn thuisland?
Werkgeverspensioen stopt zodra je uit Nederlandse loondienst gaat. Vrijwillige voortzetting kan, maar niet altijd.
Bouw ik na vertrek nog werkgeverspensioen op?
Lijfrente en oudedagsproducten zijn met belastingvoordeel opgebouwd. Bij emigratie komt soms een conserverende aanslag in beeld.
Wat zit er in mijn lijfrentepotjes?
De Nederlandse zorgverzekering verhuist niet mee. In verdragslanden loopt de basiszorg vaak via het CAK (hetcak.nl), met een bijdrage die met je inkomen meebeweegt.
Wat kost zorg mij over twintig jaar in dit land?
AOW is geen woonbonus, maar een verzekeringsrecht. Je bouwt op in de vijftig jaar vóór je AOW-leeftijd. Bij een AOW-leeftijd van 67 begint dat op je 17e verjaardag. Schuift de AOW-leeftijd op, dan schuift die startdatum mee. Je bouwt twee procent per verzekerd jaar op, niet meer en niet minder. Dat maakt de schade van een gat goed te modelleren.
Volledig opbouwen vraagt vijftig verzekerde jaren in het venster vóór je AOW-leeftijd. Elk niet-verzekerd jaar levert twee procent korting op de AOW, voor de rest van je leven. Je leeftijd op het moment van vertrek bepaalt dus mede hoe groot het potentieel verlies is.
Mensen rekenen vaak met "ik betaal lokaal belasting, dus daar zit alles in". AOW-opbouw stopt echter zodra je in Nederland niet langer verzekerd bent. Dat is meestal het gevolg van je verzekeringsstelsel, niet van je belastingaangifte.
Op SVB-bedragen per 1 januari 2026 is een gemist verzekeringsjaar ongeveer € 419 bruto AOW per jaar voor een alleenstaande, en ongeveer € 288 bruto per persoon per jaar in een paar. Tien gemiste jaren is bruto rond € 4.186 per jaar minder voor een alleenstaande. Dat is geen detail, dat is een levenslange inkomenspost.
korting op je AOW per niet-verzekerd jaar.
jaar duurt het venster waarin je AOW opbouwt. Wat je daarbinnen niet opbouwt, krijg je later niet terug.
Een AOW-gat voelt klein zolang je het per jaar laat liggen. Het wordt pijnlijk zodra je het levenslang uitrekent.
Je oudedagsinkomen komt uit drie bronnen. De eerste is de AOW van de overheid. De tweede is het pensioen dat je via een werkgever opbouwt. De derde is wat je zelf regelt, zoals een lijfrente. Emigreren raakt ze alle drie tegelijk: je AOW-opbouw stopt, je werkgeverspensioen stopt zodra je Nederlandse dienstverband eindigt, en je bouwt zelf niets meer op zolang je daar niets voor regelt.
pijlers in het Nederlandse oudedagssysteem. Bij emigratie kunnen alle drie tegelijk uit beeld raken zonder dat je het direct ziet.
De eerste pijler hangt aan verzekering, niet aan werk. De tweede pijler hangt vrijwel altijd aan een werkgever. De derde pijler hangt aan jouw eigen inleg, vaak met een jaarruimte op basis van Nederlands inkomen. Bij emigratie kan elk van de drie omslaan.
| Pijler | Wat er kan stilvallen |
|---|---|
| Eerste | AOW-opbouw zodra verplichte verzekering eindigt. |
| Tweede | Werkgeverspensioen stopt buiten loondienst. |
| Derde | Lijfrente-jaarruimte daalt zonder NL-inkomen. |
Sommige regelingen laten ex-werknemers tot tien jaar na ontslag vrijwillig voortzetten, mits de regeling dat toelaat. Niet elke regeling biedt het, en niet elke pensioenuitvoerder accepteert deelname vanuit het buitenland. Vraag dit vooraf na bij je pensioenfonds.
Op opgebouwde lijfrente en pensioenrechten kan bij emigratie een conserverende aanslag staan. Doorgaans uitstel zolang je je aan Nederlandse regels houdt. Afkoop, omzetting of strijdig handelen kan invordering triggeren. Voor aanmerkelijk belang werkt het anders en blijft de claim doorgaans langer staan.
Binnen de EU, EER en Zwitserland val je onder één socialezekerheidsstelsel tegelijk. Welk stelsel dat is, hangt af van wonen, werken en het percentage activiteit per land. Anderhalve werkdag per week vanuit je woonland is al genoeg.
activiteit in je woonland kan al genoeg zijn om je sociale zekerheid daarheen te laten verschuiven.
Voor zelfstandigen telt 25 procent werktijd, diensten of inkomen. Voor werknemers telt 25 procent werktijd, ook bij één werkgever.
Zonder geldige A1-verklaring is "ik werk voor een NL-werkgever, dus ik blijf NL-verzekerd" een aanname, geen feit.
Je valt onder de socialezekerheidswet van één land per periode. Je hebt hierin geen vrije keuze. De regel gaat uit van wonen, werken en de verdeling van je activiteit. Je voorkeur telt niet mee.
Voor grensoverschrijdend telewerk binnen die marge bestaat onder voorwaarden een uitzondering via de Europese kaderovereenkomst. Vraag het vooraf aan en ga er niet vanuit. Buiten de EU werkt deze route niet automatisch.
Een verschuiving van stelsel raakt premies, AOW-opbouw, ziekte- en arbeidsongeschiktheidsrechten en vaak ook je zorgverzekering. Het CAK waarschuwt expliciet dat bij 25 procent of meer telewerk vanuit het woonland de Nederlandse zorgverzekering kan eindigen.
Je kunt na vertrek vrijwillig blijven opbouwen. Niet eindeloos, niet gratis, en niet altijd rendabel. Het hangt af van de premie, je partnerstatus, je levensverwachting en wat je anders met dat geld doet.
| Situatie | Premiebandbreedte 2026 | Wat je toetst | Grootste risico |
|---|---|---|---|
| Laag inkomen | Vanaf circa € 569 per jaar (minimum) | Hoeveel AOW-jaren je nodig hebt om de premie terug te verdienen, en je partnerstatus. | Je vergeet de aanvraagtermijn van één jaar. |
| Gemiddeld inkomen | Tussen minimum en maximum, schaalt met 17,9 procent | Marginale waarde extra jaar versus alternatieve belegging. | Je koopt jaren bij terwijl je woonland je oudedagsinkomen misschien al dekt. |
| Hoog inkomen | Tot circa € 5.693 per jaar (maximum) | Tijd tot terugverdiend kan oplopen tot 13 à 20 AOW-jaren. | Je koopt dure AOW in plaats van je vermogen anders in te zetten. |
Vrijwillige verzekering moet uiterlijk binnen één jaar na vertrek worden aangevraagd. Standaard tot maximaal tien jaar verzekerd, met uitzonderingen voor langere duur. Wie het venster mist, kan voor die jaren niet meer terug. De timing is dus harder dan de rekensom.
Bij minimumpremie verdien je één extra verzekerd jaar grof terug binnen ongeveer 1,4 AOW-jaren als alleenstaande, of binnen circa 2 AOW-jaren als koppel. Bij maximumpremie schuift dat op naar 13 à 20 AOW-jaren. Levensverwachting, indexatie en woonlandheffing doen verder werk. Daarom is "altijd doen" of "nooit doen" beide te eenvoudig.
Vrijwillige AOW dicht alleen het AOW-gat. Niet je werkgeverspensioen, niet je zorgverzekering, niet je verdragsbijdrage. Wie alle drie wil dichten, heeft drie verschillende beslissingen op tafel.
Bij emigratie krijg je een aanslag over je opgebouwde pensioen en lijfrente. Dat schrikt af. In de meeste gevallen wordt er nooit iets geheven.
Over je pensioen en je lijfrente heb je jarenlang belastingvoordeel gehad: de premies waren aftrekbaar. Bij emigratie legt Nederland vast hoeveel dat voordeel waard was. Je krijgt automatisch uitstel van betaling. Je maakt niets over.
Houd je je tien jaar aan de regels en koop je niets af, dan wordt de aanslag daarna kwijtgescholden. Er wordt dan feitelijk niets geheven. Voor wie zijn pensioen gewoon laat staan tot de uitkeringsdatum, is dit dus een papieren aanslag en verder niets.1
Koop je je lijfrente of pensioen af, dan volgt heffing over de waarde plus meestal revisierente. Die bedraagt in beginsel 20 procent van de waarde in het economisch verkeer, als vergoeding voor het genoten belastingvoordeel.2 Afkoop is daarmee bijna altijd de duurste route. Let op: voor aandelen in je eigen BV werkt de conserverende aanslag anders. Die claim vervalt sinds 15 september 2015 in beginsel niet meer na tien jaar.
Koop je in die tien jaar niets af, dan volgt gewoonlijk kwijtschelding.
Voor BV-aandelen bestaat die termijn sinds 2015 niet meer.
Je krijgt een brief met een bedrag erop. Dat hoef je niet over te maken. Laat je je pensioen staan tot je met pensioen gaat, precies zoals de bedoeling was toen je het afsloot, dan wordt het na tien jaar weggestreept. Alleen als je het geld eerder naar je toe haalt, wordt de rekening echt, met een opslag erbovenop.
Je Nederlandse zorgverzekering vervalt vaak bij emigratie. In verdragslanden regelen Nederlandse pensioenontvangers hun basiszorg via het CAK (Centraal Administratie Kantoor, hetcak.nl) en betalen ze een verdragsbijdrage met inkomenscomponent en woonlandfactor. Die ligt vaak boven een normale Nederlandse premie, niet eronder.
Bestaat in verdragslanden uit:
De bijdrage volgt je inkomen, niet je werkelijke zorggebruik. Pensionado's met een gevuld pensioenpakket betalen vaak meer dan ze verwachten.
In verdragslanden regel je de basiszorg via het CAK en het lokale stelsel. In niet-verdragslanden val je terug op private dekking en lokale verzekering, zonder Nederlandse betrokkenheid. De marketing van "belastingvrije landen" stopt vaak vóór de zorgvraag. Daar begint hij juist.
"Mijn Nederlandse polis loopt gewoon door." Bij wonen in het buitenland is dat in beginsel niet het geval. Zelfs grensarbeiders die in NL werken lopen meestal via een Nederlandse zorgverzekering, terwijl gezinsleden via het CAK en het woonland verzekerd raken. Eén stelsel per persoon, niet per huishouden.
De CAK-route geldt vooral voor pensioen- en uitkeringsontvangers in verdragslanden. Voor werkenden, ondernemers en mensen met alleen vermogensinkomen ligt het anders. Het juiste pad hangt af van inkomenstype, werkstatus en verdragspositie. Niet iedere emigrant valt automatisch onder dezelfde regeling.
Hetzelfde land geeft niet hetzelfde resultaat. Een veertigjarige zzp'er in Spanje rekent anders dan een DGA in de Verenigde Arabische Emiraten. De vraag is niet of er een gat ontstaat, maar welke posten in jouw geval tegelijk meespelen.
De verdragsbijdrage is wat je aan Nederland betaalt voor zorg in je nieuwe woonland, als je daar een Nederlands pensioen of een Nederlandse uitkering ontvangt. De hoogte hangt af van je inkomen en van het land waar je woont.
Twee situaties waarin de banden met Nederland het lastigst zijn los te maken, en wat je daarna doet.
Bepaal je profiel. Loop voor jouw situatie de zeven haakjes na, per persoon. Pas dán reken je land en werkvorm tegen elkaar af op lifetime niveau.
Weet eerst hoe groot je gat is. Kies daarna pas je land.
Hij blijft Nederlands verzekerd via een A1-detachering. AOW-opbouw loopt gewoon door. Werkgeverspensioen blijft. Zijn zorg loopt via het Nederlandse stelsel. Op zijn 67e: volledige AOW, geen gat, lifetime kasstroom blijft op koers.
Verliest 27 verzekerde jaren (40 tot 67). Op huidige bedragen scheelt dat circa € 11.300 bruto AOW per jaar, levenslang. Werkgeverspensioen stopt. Belastingvoordeel in jaar 1 verdampt over de tijd in lagere AOW en hogere zorglast.
Dit is geen lijst van regels. Een lijst van schakelaars per profiel. De DGA in de VAE en de zzp'er in Portugal zitten niet onder hetzelfde regime, ook al heten beide "emigrant".
| Profiel | AOW- opbouw |
Werkgevers- pensioen |
Aanvullend pensioen |
Sociale zekerheid |
Zorg en CAK |
Latere heffing |
Conserv. aanslag |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zzp'er 40j | — | ||||||
| Stel asymm. | — | ||||||
| DGA in de VAE | |||||||
| Pensionado | |||||||
| FIRE-belegger |
Meer bollen betekent meer uitzoekwerk vóór vertrek. Het zegt niets over goed of slecht.
Een rij lezen Drie bollen bij AOW-opbouw betekent dat je bij dit profiel vóór vertrek moet uitzoeken hoeveel AOW-jaren je misloopt en of je die wilt bijverzekeren. Twee bollen betekent dat het speelt, maar dat je het met je eigen bedragen kunt doorrekenen.
Wie jong vertrekt, verliest vooral op de drie pijlers. Wie met pensioen vertrekt, vooral op zorg en heffingen. Past meer dan één profiel, dan tellen de effecten op.
Herken je er twee of meer, reken je lifetime-beeld dan opnieuw door voordat je een pensioenadviseur belt.
AOW-opbouw hangt aan je verzekeringspositie, niet aan je belastingaangifte. Vraag je SVB-overzicht op en tel je verzekerde jaren.
De aanvraag moet binnen één jaar na vertrek. Wie dat venster mist, kan die jaren niet meer inhalen.
De premie schaalt met je inkomen. Bij een hoge premie loopt de terugverdientijd op tot ver in je tachtiger jaren. Reken je eigen break-even uit.
Je krijgt uitstel, en na tien jaar zonder afkoop volgt kwijtschelding. Alleen afkoop maakt de rekening echt, met 20 procent revisierente erbovenop.
Bij wonen buiten Nederland eindigt de basisverzekering in beginsel. Regel vervangende dekking vóór je vertrekdatum.
Sociale zekerheid, AOW en zorg worden per persoon vastgesteld. Twee partners kunnen in twee verschillende stelsels zitten.
Woon je in een verdragsland met een Nederlands pensioen, dan betaal je een bijdrage die met je inkomen meebeweegt, niet met de lokale zorgkosten. Reken met je eigen inkomen, niet met een landgemiddelde.
Gemiste AOW-opbouw en gestopte pensioenopbouw worden pas na twintig jaar zichtbaar. Kijk naar het jaar waarin het beeld omdraait.
Deze twee tabbladen bepalen het beeld voor de tweede helft van je leven. Vul ze per persoon in, met de cijfers van je eigen overzichten erbij.
Haal je gegevens op voordat je begint: je SVB-overzicht voor de AOW (svb.nl) en je pensioenoverzicht (mijnpensioenoverzicht.nl) voor je werkgeverspensioen. Schatten kan, maar het maakt de uitkomst een schatting.
Vul beide partners apart in. AOW en sociale zekerheid worden per persoon vastgesteld, ook als jullie samen vertrekken en samen wonen.
Zo ziet dat eruit in de rekentool →Twee partners kunnen in verschillende socialezekerheidsstelsels zitten, bijvoorbeeld als de een blijft werken voor een Nederlandse werkgever en de ander niet. Dan bouwt de een wel AOW op en de ander niet. Een gezamenlijke invoer zou dat verschil wegpoetsen, en juist daar zit vaak de grootste beslissing.
Je AOW-overzicht bij de SVB (svb.nl) en je pensioenoverzicht op mijnpensioenoverzicht.nl. Beide zijn gratis en kosten je een paar minuten. Met die twee documenten naast je is dit tabblad in tien minuten gevuld en zijn de uitkomsten bruikbaar in plaats van indicatief.
AOW-opbouw, binnen een venster van vijftig jaar vóór je AOW-leeftijd.
Wat je daarbinnen niet opbouwt, krijg je later niet terug.
Hier zie je wat emigratie je op je zeventigste kost of oplevert. Dit is de volgorde waarin je kijkt en wat je moet controleren.
Nederland is het ijkpunt. Per jaar zie je wat er binnenkomt aan AOW, pensioen en uitkeringen, en wat er aan heffingen en zorgbijdrage af gaat.
Niet "wat houd ik volgend jaar over", maar "wat gebeurt er vanaf mijn AOW-datum". Een land dat in de werkende jaren gunstig uitpakt, kan in de uitkeringsfase omslaan, bijvoorbeeld doordat het verdrag de heffing over je pensioen bij Nederland laat en je daar bovenop een lokale zorgbijdrage betaalt.
Controleer eerst het aantal AOW-jaren en de vertrekdatum. Daarna: loopt er een inkomenspost door tot het einde van de horizon die eerder had moeten stoppen? En klopt de zorgbijdrage met de route die op jou van toepassing is, verdragsland of niet?
Het jaar waarin het beeld meestal omslaat.
Het gemiddelde over twintig jaar verbergt precies dat moment.
Beantwoord deze vragen per persoon, niet per huishouden. Heb je geen helder antwoord op één van de vijf, dan is je lifetime plaatje nog niet rond.
Vraag het SVB-overzicht op (svb.nl), per persoon. Tel de huidige verzekerde jaren en de jaren die je tot je AOW-leeftijd niet meer in Nederland verzekerd zult zijn. Dan weet je je gat in procenten.
Per land en per werkvorm verandert je stelsel. Denk aan de 25-procentregel, de A1-detachering en de kaderovereenkomst. Neem dit niet aan, maar laat het vooraf vaststellen. Eén stelsel per persoon, niet per stel.
Aanvragen kan binnen één jaar na vertrek, maximaal tien jaar verzekerd. Reken de break-even uit op je premiebandbreedte, partnerstatus en levensverwachting. Op basis daarvan beslis je, en niet andersom.
Vrijwillige voortzetting van werkgeverspensioen tot tien jaar mogelijk, mits de regeling dat toelaat. Lijfrente-jaarruimte hangt aan Nederlands inkomen. Conserverende aanslag in beeld bij emigratie. Kies bewust per pot.
Woon je in een verdragsland of niet? CAK-route of lokale verzekering of beide. Verdragsbijdrage met woonlandfactor doorrekenen op verwacht pensioeninkomen. Maandbudget niet op basis van Nederlandse premie schatten.
Schrijf per vraag je eigen antwoord op. Wat je niet kunt invullen, is precies wat je aan een specialist voorlegt. Print deze pagina of vul hem digitaal in.
Neem dit blad mee naar je fiscalist, samen met de export van je scenario uit de rekentool. De vragen die leeg blijven, bepalen waar het gesprek over gaat. Dat scheelt uren.
Elk woord hieronder staat in deze gids of in de rekentool. Kom je onderweg een term tegen die je niet kent, zoek hem hier dan op.
Een fiscalist of pensioenadviseur beantwoordt jouw vraag scherper als jij met de juiste cijfers binnenloopt. Niet met een landenvoorkeur, maar met een lifetime kasstroom per persoon.
Emigratieplan zet jouw situatie om in vier momentopnames: direct na vertrek, op het moment dat AOW-opbouw stopt of verschuift, op je verwachte pensioenstart en tijdens de uitkeringsfase met zorg en verdragsbijdrage. Per persoon, op huidige bedragen, met expliciete aannames.
Reken mijn lifetime doorStatusDeze beslisgids is informatief en vormt geen individueel fiscaal, pensioen- of zorgadvies. De inhoud helpt Nederlanders die emigratie overwegen scherper denken voordat ze specialistisch advies inkopen. De exacte uitkomst hangt altijd af van persoonlijke situatie, actuele wetgeving, belastingverdragen, verzekeringspositie, partnerstructuur en woonland.
Deze gids laat zien hoe de afweging werkt en welke risico's er in jouw situatie spelen. De rekentool doet het met jouw cijfers, jaar voor jaar, voor Nederland als ijkpunt en de landen die je zelf kiest.