← Alle vragen

Besteedbaar inkomen

De 25 procent-regel en de A1-verklaring uitgelegd

Laatst gecontroleerd op

Kort antwoord

Werk je een kwart of meer van je tijd vanuit je woonland, dan verschuift je sociale zekerheid naar dat land. Bij een vijfdaagse werkweek zit je daar al aan bij ruim één dag per week.

Dat is een andere vraag dan waar je belasting betaalt, en de twee kunnen uit elkaar lopen. De A1-verklaring is het document dat vastlegt onder welk stelsel je valt.

Waarom dit los staat van belasting

Bij grensoverschrijdend werken lopen twee sporen naast elkaar. Het belastingspoor bepaalt welk land over je loon mag heffen, en volgt het belastingverdrag. Het sociale-zekerheidsspoor bepaalt waar je verzekerd bent voor zorg, AOW, WIA en werkloosheid, en volgt Europese verordening 883/2004.

Die twee kunnen verschillende antwoorden geven. Je kunt in het ene land belasting betalen en in het andere sociaal verzekerd zijn. Wie alleen naar het verdrag kijkt, mist de helft.

Hoe de 25 procent-regel werkt

Werk je in twee of meer landen, dan geldt als hoofdregel: je bent verzekerd in je woonland als je daar een substantieel deel van je werk verricht. Substantieel betekent 25 procent of meer, gemeten naar arbeidstijd of loon als je in loondienst werkt. Voor zzp’ers tellen meer maatstaven mee; dat staat onder de tabel.

Wanneer je over de grens gaat

  Dagen per week vanuit je woonland Aandeel Sociale zekerheid
Bij een vijfdaagse werkweek 1 dag 20 % Werkland
1,25 dag 25 % Woonland
2 dagen 40 % Woonland
Bij een vierdaagse werkweek 1 dag 25 % Woonland
Veeg de tabel opzij om alle kolommen te zien.

De toets kijkt naar je arbeidstijd of je loon over een periode van doorgaans twaalf maanden. Een losse extra thuiswerkdag tilt je er dus niet meteen overheen. Werk je structureel meer vanuit huis, dan kan dat wel.

Let op de vierde regel: bij een vierdaagse werkweek is één thuiswerkdag al genoeg. Dat is de situatie waarin de meeste mensen onbedoeld omslaan.

Als je zzp’er bent. Werk je als zelfstandige in twee of meer EU-landen, dan geldt dezelfde grens van 25 procent, maar er wordt naar meer gekeken dan je werktijd. Ook je omzet, het aantal opdrachten dat je uitvoert en je inkomen tellen mee. Haal je in je woonland op die maatstaven samen 25 procent of meer, dan ben je daar verzekerd. Haal je dat niet, dan ben je verzekerd in het land waar het centrum van je werk ligt: de vaste plek van waaruit je werkt, het soort werk, hoe lang het duurt en hoeveel opdrachten je er doet. De beoordeling gaat uit van wat je in de komende twaalf maanden verwacht.

Dat je in meer landen werkt, meld je zelf bij de sociale-zekerheidsinstantie van je woonland. Die stelt vast onder welk land je valt. Woon je in Nederland, dan is dat de SVB, en daar vraag je ook de A1-verklaring aan. Heb je naast je zzp-werk een baan in loondienst in een ander land, dan ben je verzekerd in het land van die baan.

Dit gaat alleen over premies en sociale verzekeringen. Waar je inkomstenbelasting over je winst betaalt, regelt het belastingverdrag tussen de twee landen, met eigen regels.

Lijkt jouw situatie hierop? Bekijk Anouk in de demo, 36, zzp’er met een groeiende zaak, die huurt. Daar zie je elk jaar en elk land.

Wat de A1-verklaring is

De A1-verklaring is een document waarmee je aantoont in welk land je sociaal verzekerd bent. Je vraagt hem aan bij de instantie van het land waarvan het stelsel op je van toepassing is; voor Nederland is dat de SVB.

Zonder A1 kan het land waar je werkt premies bij jou opeisen, of bij je werkgever als je in loondienst bent, ook als je elders al betaalt. Met A1 heb je bewijs, en dat is in de praktijk het verschil tussen een formaliteit en een naheffing.

De A1 volgt de feiten, hij bepaalt ze niet. Verander je werkpatroon, dan klopt de verklaring niet meer en moet hij worden aangepast. Een verouderde A1 beschermt je niet met terugwerkende kracht als de werkelijkheid al maanden anders is.

Waarom dit geld kost

Reken je werkvorm door

Emigratieplan rekent door wat je werkvorm en je verdeling over landen betekenen voor je besteedbaar inkomen en je AOW-opbouw. De tool komt binnenkort uit.

Zet me op de lijst

Vervolgvragen

Geldt dit ook buiten de EU?

Verordening 883/2004 geldt binnen de EU, de EER en Zwitserland. Daarbuiten kijk je naar het bilaterale sociale-zekerheidsverdrag met dat land, als dat er is. Zonder verdrag kun je in twee landen tegelijk premieplichtig zijn.

Is de 183-dagenregeling hetzelfde?

Nee, en dat is een veelgemaakte verwarring. De 183-dagenregeling hoort bij het belastingverdrag en gaat over de vraag welk land je loon mag belasten. De 25 procent-regel gaat over sociale zekerheid. Ze kunnen tegengesteld uitpakken.

Wie vraagt de A1 aan, ik of mijn werkgever?

Als werknemer meestal je werkgever, als zelfstandige doe je het zelf. Werk je in twee of meer landen, dan meld je dat bij de instantie van je woonland, en die stelt vast welk land bevoegd is. Woon je in Nederland, dan loopt het via de SVB. Vraag hem aan vóór je werkpatroon verandert.

Ik ben zzp'er en woon in het buitenland. Wat geldt er dan?

Dezelfde verordening, met een eigen toets. Haal je in je woonland 25 procent of meer van je omzet, werktijd, aantal opdrachten of inkomen, dan ben je daar verzekerd. Haal je dat niet, dan telt het land waar het centrum van je werk ligt. Werk je alleen vanuit je woonland, ook voor Nederlandse opdrachtgevers, dan ben je in je woonland verzekerd.

Verder lezen

Waar dit op gebaseerd is

Dit is geen fiscaal advies. Emigratieplan is een rekentool. Voor je eigen situatie leg je de uitkomst voor aan een fiscalist.