Ben je zonder box 3 goedkoper uit in Portugal of Spanje?
Dat hangt vooral af van hoe vaak je verkoopt. Nederland belast via box 3, de belasting op spaargeld en beleggingen, het bestaan van je vermogen, elk jaar, of je nu winst maakt of verlies. Portugal en Spanje kennen die jaarlijkse heffing op beleggingsvermogen niet: daar reken je af bij verkoop, over de gerealiseerde winst.
Verkoop je binnen een paar jaar, dan ben je in Nederland goedkoper uit. Houd je twintig jaar vast, dan wint het uitstel, en in het rekenvoorbeeld hieronder scheelt dat ongeveer 72.000 euro. Wie geen box 3 betaalt, betaalt dus vooral later.
Twee systemen, twee momenten
Het Nederlandse systeem heft over een verondersteld rendement, ongeacht of je dat rendement hebt behaald. Het Zuid-Europese systeem heft over de werkelijke winst, maar pas als je die realiseert.
Hetzelfde geld, twee volstrekt verschillende momenten van afrekenen. Daar draait de hele som om.
Het rekenvoorbeeld
Een koppel met 400.000 euro aan beleggingen en geen vastgoed in box 3, met 150.000 euro aan ongerealiseerde winst in de portefeuille.
- Nederland, 2026: ongeveer 6.000 euro per jaar. Dat is 6 procent forfaitair rendement, belast tegen 36 procent, boven de gezamenlijke vrijstelling van 118.714 euro.
- Portugal bij verkoop: 28 procent over de winst, dus 42.000 euro. In één keer.
- Spanje bij verkoop: het tarief loopt op met de winst. Over de eerste 6.000 euro betaal je 19 procent, tot 50.000 euro 21 procent en over het deel daarboven 23 procent. Over 150.000 euro winst is dat 33.380 euro, in één keer. Staat de portefeuille voor de helft op ieders naam, dan is het samen 32.260 euro.
Verkoop je kort na aankomst, dan is Nederland goedkoper. Die 42.000 euro staat gelijk aan ongeveer zeven jaar box 3.
Waarom het omdraait als je vasthoudt
Elke euro die je in Nederland aan box 3 afdraagt, kan daarna niet meer renderen. Over twintig jaar tikt dat hard aan. Reken diezelfde 400.000 euro door met 6 procent groei per jaar:
- Nederland, met elk jaar box 3 uit je vermogen: ongeveer 922.000 euro netto.
- Portugal, met één keer 28 procent bij verkoop in jaar twintig, over alle winst, dus ook de 150.000 euro die er bij vertrek al in zat: ongeveer 994.000 euro netto.
Dat is ongeveer 72.000 euro verschil, in het voordeel van Portugal. Dat komt doordat je twintig jaar lang alles hebt laten doorgroeien, in plaats van er elk jaar een hap uit te nemen die daarna ook niet meer rendeert.
Aannames. Dit is een handrekening, buiten de rekentool om. € 400.000 beleggingen, waarvan € 150.000 winst die er al in zit: je betaalde er € 250.000 voor. 6 procent groei per jaar, geen dividend. Box 3 met de regels van 2026: 6 procent verondersteld rendement, 36 procent belasting, een heffingsvrij vermogen van € 118.714 voor het stel samen. Dat heffingsvrije vermogen groeit elk jaar mee met 2 procent inflatie, en de box 3-belasting gaat aan het begin van elk jaar uit de portefeuille. Portugal: 28 procent over de hele winst bij verkoop in jaar twintig. De rekentool zelf rekent anders: hij kent geen winst die er bij de start al in zit, en hij belast winst in Portugal en Spanje alleen als je een verkoop invoert.
Lijkt jouw situatie hierop? Bekijk Henk en Marjan in de demo (58 en 58, huis al verkocht, € 630.000 vermogen). Daar zie je elk jaar en elk land.
Drie dingen die deze som kunnen breken
De conserverende aanslag bij vertrek
Nederland kan bij emigratie een conserverende aanslag opleggen over een aanmerkelijk belang, dat is een pakket van minstens 5 procent van de aandelen in een bv. Een conserverende aanslag is een aanslag die bij je vertrek wordt vastgelegd en die je pas later betaalt, bijvoorbeeld als je de aandelen verkoopt. Dat raakt ondernemers met een bv veel harder dan spaarders met een indexfonds, maar het is het eerste wat je laat uitzoeken als je een eigen vennootschap hebt.
Het regime kan wijzigen
Portugal heeft zijn gunstregime voor nieuwkomers al aangepast, Spanje kent regionale verschillen in vermogensbelasting, en Nederland verbouwt box 3 al jaren. Een som op de regels van 2026 zegt niets zeker over de regels van 2036.
Je verplaatst je fiscale inwonerschap niet echt
Fiscaal inwonerschap bepaalt welk land je als inwoner mag belasten. Blijft je band met Nederland sterker dan met je nieuwe land, dan betaal je gewoon door en heb je alleen een extra land met een claim erbij. Dat risico staat los van de tarieven en verdient een eigen beoordeling.
De kern
Voor wie vaak verkoopt, wint Nederland. Voor wie koopt en vasthoudt, wint het uitstel. Dat zie je pas als je beide momenten over de hele looptijd naast elkaar zet, in plaats van twee percentages te vergelijken.
Reken je vermogen door
Emigratieplan zet je Nederlandse box 3 en je buitenlandse heffingen per jaar in één overzicht, voor Nederland en vijf landen naar keuze. Je ziet per jaar wanneer je waar afrekent. De tool komt binnenkort uit.
Zet me op de lijstVervolgvragen
Geldt dit ook voor spaargeld?
Spaargeld valt in Nederland in box 3 met een lager verondersteld rendement dan beleggingen, dus de jaarlijkse heffing is kleiner. Omdat er ook nauwelijks koerswinst is, speelt het uitstelvoordeel bijna geen rol. Voor spaarders is dit verschil dus veel minder relevant.
En vastgoed dan?
Vastgoed volgt eigen regels, zowel in box 3 als in het nieuwe land, en vaak met een aparte heffing bij verkoop plus lokale onroerendezaakbelasting. Dit rekenvoorbeeld gaat uitsluitend over een effectenportefeuille.
Wat als ik binnen een paar jaar terugkeer naar Nederland?
Dan komt je vermogen weer in box 3 en heb je het uitstelvoordeel maar kort genoten, terwijl je mogelijk wel afrekent in je vertrekland. Kortdurende emigratie is fiscaal zelden voordelig voor vermogen.
Betaal ik in Portugal of Spanje helemaal geen vermogensbelasting?
Portugal kent geen algemene vermogensbelasting op effecten, maar wel een heffing op vastgoed boven een drempel. Spanje kent wel een vermogensbelasting, met tarieven en vrijstellingen die per regio verschillen. Dat maakt Spanje voor grotere vermogens een ander verhaal dan Portugal.
Verder lezen
- Welk land pakt fiscaal het gunstigst uit?
- Bestaat er een 183-dagenregel voor Nederland?, want zonder verplaatst inwonerschap verandert er niets
- Verlies je je heffingskortingen als je emigreert?
- Beslisgids: de fiscale navelstreng
- Is er een tool om emigratie door te rekenen?, om je eigen vermogen door te rekenen
Waar dit op gebaseerd is
- Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 5.2: het forfaitair rendement, 6 procent op overige bezittingen, geldend 1 januari 2026
- Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 5.3: de rendementsgrondslag en de drempel van € 3.800 voor schulden
- Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 5.5: het heffingvrije vermogen, € 59.357 in 2026
- Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 2.13: het box 3-tarief van 36 procent, geldend 1 januari 2026
- Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 7.7: box 3 voor buitenlandse belastingplichtigen: Nederlands vastgoed blijft belast, het heffingvrije vermogen geldt ook
- Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 10.1: de jaarlijkse inflatiecorrectie waarmee het heffingvrije vermogen wordt bijgesteld
- De buitenlandse heffingen rusten op de nationale wetgeving per land. Die staat per land verantwoord in llms.txt
- Belastingdienst, Conserverende aanslag bij emigratie en Wanneer hebt u een aanmerkelijk belang?
- Handrekening met de box 3-regels van 2026 en de Portugese en Spaanse tarieven die ook in de rekenmotor van Emigratieplan zitten, stand oktober 2026
Dit is geen fiscaal advies. Emigratieplan is een rekentool. Alle bedragen zijn rekenvoorbeelden met peildatum 2026, en tarieven, vrijstellingen en regimes wijzigen. Voor je eigen situatie leg je de uitkomst voor aan een fiscalist.