Welk land pakt fiscaal het gunstigst uit?

De vergelijking

Neem een stel van 65, allebei geboren in 1961. Ze verdienen elk € 30.000 en werken tot en met 2028, het jaar waarin hun AOW ingaat. Daarna leven ze van hun AOW en van twee pensioenpotten van elk € 400.000. Ze hebben een koopwoning van € 600.000 met € 150.000 hypotheek die ze aanhouden, en € 350.000 aan beleggingen en spaargeld. Ze vertrekken in 2027 en kijken 25 jaar vooruit, van 2026 tot en met 2050. Voor elk van de negen landen die de rekentool kent is exact hetzelfde profiel doorgerekend, zonder bijzondere regimes, met Nederland als ijkpunt.

Waarom de Emiraten het dichtst bij komen

Met loon heeft het weinig te maken, want dit stel stopt in 2028 met werken. Het verschil zit in wat er daarna gebeurt met hun pensioen, hun zorgbijdrage en hun beleggingen. De Emiraten heffen niets op dividend en rente en vragen vrijwel geen premies. Het pensioen en de AOW belast Nederland zelf, net als bij Bulgarije en Cyprus: € 213.126 over de hele periode. Bij Cyprus komt daar nog € 74.222 Cypriotische belasting bovenop. Portugal, Spanje, Griekenland en Italië belasten dat pensioen zelf en komen uit op € 489.180 tot € 690.510.

Elk ander land rekent € 8.036 (Spanje) tot € 181.942 (Cyprus) aan premies en zorgbijdrage, plus € 21.911 (Bulgarije) tot € 118.416 (Portugal) aan lokale belasting op loon, dividend en rente. Bulgarije, waar die lokale belasting het laagst is, zit maar € 32.503 achter de Emiraten. Je hoeft voor geen van beide in aanmerking te komen en het loopt niet af na tien of vijftien jaar, want het zit in de gewone regels van die landen.

Waarom Nederland zo goed scoort

Nederland betaalt in dit profiel de meeste inkomstenbelasting: € 509.328 tegenover € 21.644 aan Nederlandse belasting voor wie vertrekt. In Nederland zit de belasting op pensioen en AOW daar wel in. Tel je die bij de andere landen op, dan betalen Portugal, Spanje, Griekenland en Italië meer dan Nederland. Toch komt Nederland in totaal lager uit dan alle negen landen. Dat heeft twee redenen.

• Je woning verhuist van box 1 naar box 3. Als inwoner valt je huis onder de eigenwoningregeling in box 1, de belasting op je inkomen, en telt het niet mee in box 3, de belasting op je vermogen. Als niet-inwoner betaal je over Nederlands vastgoed wel box 3. Daardoor is de vermogenskolom voor wie vertrekt € 268.991 hoger dan in Nederland (€ 521.989 tegen € 252.998), en dat bedrag is voor elk land precies gelijk. Alleen Italië heft daar nog € 54.160 eigen vermogensbelasting bovenop. Het heeft niets met je bestemming te maken.
• Je heffingskortingen verdwijnen grotendeels. Blijf je, dan zijn ze in dit profiel € 189.347 waard; vertrek je, dan € 16.136. Dat is bij de Emiraten; in de andere acht landen houd je € 21.160. Ongeveer negen tiende gaat weg, waar je ook heen gaat.

Bij elkaar is dat ruim € 430.000 die je verliest door het feit dat je vertrekt, ongeacht waarheen. Dat bedrag moet je nieuwe land eerst goedmaken voordat je er überhaupt op vooruitgaat. Geen enkel land lukt dat in dit profiel. De Emiraten komen het dichtst bij, maar blijven € 63.942 boven Nederland over 25 jaar.

Wat de volgorde echt bepaalt

• Wat je met je Nederlandse woning doet. Verkoop je hem bij vertrek, dan valt die box 3-post van ruim vijf ton grotendeels weg en zakt het totaal voor alle negen landen tegelijk. In dezelfde doorrekening met verkoop in 2027 komen dan vier landen onder Nederland uit: de Emiraten, Bulgarije, Cyprus en Hongarije. Malta komt er net boven.
• Of je nog werkt. Dit stel werkt na vertrek nog maar twee jaar, dus het gewicht ligt bij de pensioenkolom. Werk je na je vertrek nog jaren door, dan tellen de lokale belasting op loon en de sociale premies veel zwaarder mee, en ziet de volgorde er anders uit.
• Of je in aanmerking komt voor een gunstregime. Griekenland met het vlaktarief voor gepensioneerden, Portugal met IFICI, het Portugese regime voor nieuwkomers, Spanje met de Beckham-regeling, Cyprus met non-dom. Die verschuiven de uitkomst fors, maar hebben voorwaarden en een einddatum.
• Je horizon. Regimes lopen af. Reken door tot voorbij die datum, anders vergelijk je een tijdelijke situatie met een permanente.

Dat is precies waarom één lijstje met beste landen niet bestaat. De vraag is welk land het goedkoopst is voor jou, over de periode die je zelf kiest.