Wat betaal je aan box 3 als buitenlands belastingplichtige?

Waarover heft Nederland nog als je hier niet meer woont

Zolang je in Nederland woont, ben je binnenlands belastingplichtig. Nederland belast dan je hele vermogen in box 3: je spaarrekening, je beleggingen en een tweede huis.

Verhuis je naar het buitenland, dan word je buitenlands belastingplichtig. Nederland kijkt dan alleen nog naar wat je hier hebt staan. Voor box 3 is die lijst kort (artikel 7.7 lid 2 Wet IB 2001). Onroerend goed in Nederland. Rechten daarop, zoals erfpacht en vruchtgebruik: het recht om grond of een huis van een ander te gebruiken. En een recht op een deel van de winst van een Nederlandse onderneming, als dat niet uit effecten of uit je baan voortkomt. Je Nederlandse bankrekening, je beleggingen en je Nederlandse levensverzekering tellen niet mee.

Eén post beweegt de andere kant op. Je koopwoning stond in box 1. Zodra je hier niet meer woont, gaat die woning naar box 3. Daar telt hij mee voor de WOZ-waarde voor dat kalenderjaar (artikel 5.20 lid 1).

Er is één uitzondering. Staat het huis leeg en is het bestemd voor verkoop, dan blijft het nog tot drie jaar na het jaar waarin je eruit ging een eigen woning in box 1 (artikel 3.111 lid 2). Dan houd je ook de hypotheekrenteaftrek. Deze pagina gaat over het huis dat je aanhoudt. Wat verkopen of verhuren kost, staat op Huis verkopen of verhuren bij emigratie: wat kost het echt?

Het rekenvoorbeeld: box 3 na vertrek, naast box 3 als je blijft

Neem een stel, allebei geboren in 1961 en fiscale partners, dus getrouwd, geregistreerd of op een andere manier fiscaal samen, met een afgeloste koopwoning in Nederland van € 600.000 en € 350.000 aan beleggingen en spaargeld. Ze vertrekken in 2027 naar Portugal.

Hieronder staat wat zij in 2028 aan box 3 betalen, naast wat zij in datzelfde jaar hadden betaald als ze waren gebleven. Het zijn dezelfde mensen met hetzelfde bezit in hetzelfde jaar. Alleen hun woonplaats verschilt.

Kijk eerst naar de middelste rij. Dit stel betaalt als inwoner € 5.154 en als niet-inwoner € 12.973. Dat is € 7.819 meer, ruim twee keer zoveel. Over 25 jaar opgeteld komt box 3 bij vertrek uit op € 521.989, tegen € 252.998 als ze blijven.

Wat er gebeurt

Er gebeuren twee dingen tegelijk, en ze werken tegen elkaar in.

Het vermogen gaat eraf. De € 350.000 aan beleggingen en spaargeld valt uit de Nederlandse berekening. Daarover heft Nederland niets meer.

Het huis komt erbij. Als inwoner stond het in box 1, met een eigenwoningforfait van € 2.102 over 2028. Dat forfait is een vast bedrag dat bij je inkomen wordt opgeteld omdat je in je eigen huis woont. Als niet-inwoner staat hetzelfde huis in box 3, voor de WOZ-waarde voor 2028. In de doorrekening is dat € 600.617.

Het tweede weegt zwaarder dan het eerste. Daarom gaat de rekening omhoog terwijl er vermogen uit de berekening verdwijnt.

Hoe groot je vermogen ook is, de Nederlandse rekening verandert niet

Kijk nu naar de rechterkolom als geheel. Drie keer hetzelfde bedrag, tot op de euro.

Het heffingvrij vermogen: de wet en de aangifte lopen uiteen

Het heffingvrij vermogen is het bedrag dat buiten de belasting blijft. In 2026 is dat € 59.357 per persoon (artikel 5.5). Voor een inwoner gaat het van zijn vermogen af voordat er wordt geheven.

Voor de buitenlands belastingplichtige zegt de wettekst iets anders. Artikel 7.7 lid 1 stelt het voordeel op het rendement van de bezittingen in Nederland, en daar gaat geen heffingvrij vermogen van af. De toelichting bij de wet uit 2016 zegt het met zoveel woorden: voor deze groep is het heffingvrije vermogen niet van toepassing. De doorrekening op deze pagina volgt de wettekst.

De Belastingdienst doet het in de praktijk anders. In de toelichting op de aangifte voor wie in het buitenland woont, de C-aangifte over 2025, trekt hij bij vraag 35d het heffingsvrij vermogen wel af: € 57.684 per persoon, voor fiscale partners samen € 115.368.

Zo ziet de som er in 2028 uit. WOZ-waarde voor 2028 € 600.617. Daarover 6 procent verondersteld rendement, het rendement dat de wet aanneemt, los van wat je echt verdient: € 36.037. Daarover 36 procent belasting: € 12.973.

De hypotheek telt mee, maar minder dan je denkt

Een schuld die bij je Nederlandse huis hoort, telt mee (artikel 7.7 lid 2). Ze telt op een eigen manier: ze verlaagt het veronderstelde rendement met 2,70 procent van de schuld, een voorlopig percentage voor 2026.

Hieronder staat hetzelfde stel in hetzelfde jaar, één keer met een afgeloste woning en één keer met een hypotheek die nog loopt.

Een schuld van € 144.087 scheelt € 1.400 in dat ene jaar. Over 25 jaar scheelt hij € 23.734. In deze rekenwijze levert elke euro schuld per jaar bijna één procent minder belasting op: 2,70 procent rendement maal 36 procent tarief.

Daar staat een verlies tegenover. De hypotheekrenteaftrek, het aftrekken van je betaalde hypotheekrente van je inkomen, hoort bij box 1. Staat het huis in box 3, dan vervalt hij. In 2028 was die aftrek voor dit stel € 1.803 waard geweest als zij waren gebleven. Na vertrek is hij nul.

Betaal je dan dubbel in je nieuwe woonland

In dit voorbeeld betaal je over het huis zelf nergens een tweede keer. In Italië betaal je wel over ander bezit.

Nederland heft over je Nederlandse huis omdat het hier staat. Een woonland kan over hetzelfde huis heffen omdat jij daar woont. Italië doet dat met de IVIE, een jaarlijkse belasting op onroerend goed in het buitenland. Daar gaat de Nederlandse box 3 over hetzelfde huis van af. In dit voorbeeld is box 3 hoger, dus blijft er van de IVIE niets over.

De Nederlandse kolom staat vier keer op hetzelfde bedrag. Box 3 voor een niet-inwoner kijkt alleen naar je Nederlandse huis. Waar jij woont, maakt daarvoor niet uit.

Wat Italië in 2028 heft, is de IVAFE, een belasting op financieel bezit in het buitenland: de beleggingen, de bankrekening en het Nederlandse pensioenkapitaal. Spanje heft de Impuesto sobre el Patrimonio, een vermogensbelasting boven een vrijstelling die per regio verschilt. Voor dit stel komt daar in de hele periode niets uit. Portugal en Griekenland heffen over dit vermogen niets.

Waar deze doorrekening ophoudt

• Het heffingvrij vermogen zit er niet in. De doorrekening volgt artikel 7.7 lid 1. Past de Belastingdienst het in je aanslag toe, zoals in de toelichting op de C-aangifte, dan betaal je minder.
• De kwalificerende buitenlandse belastingplichtige zit er niet in. Die krijgt in box 3 de drempel voor schulden en de persoonsgebonden aftrek terug (artikel 7.8 lid 3), en volgens de toelichting bij de wet ook het heffingvrij vermogen. De tool rekent dat nu niet. Kwalificeer je, dan valt box 3 lager uit.
• De tegenbewijsregeling zit er niet in. Blijft het werkelijke rendement op je huis en je hypotheek achter bij het veronderstelde rendement, dan mag je dat aantonen en betaal je over het werkelijke rendement (artikel 7.7 lid 5).
• In het vertrekjaar vertrek je hier op 1 januari. In werkelijkheid wordt dat jaar naar de maanden verdeeld. Dat verschil zit in één jaar.
• Het percentage voor schulden is voorlopig. De Belastingdienst stelt het voor 2026 pas na afloop van het jaar vast.
• De onroerendezaakbelasting van je gemeente staat er niet in. Die betaal je gewoon door.
• Box 3 gaat veranderen, maar hoe staat nog niet vast. In een kamerbrief van 29 september 2026 beschrijft het kabinet een plan. Voor 2027 een heffingvrij vermogen van € 30.846 en 1,5 procentpunt meer verondersteld rendement op overige bezittingen, ook op onroerend goed. Vanaf 2028 een heffingvrij resultaat van € 1.000 en een vermogenswinstbelasting op alle financiële instrumenten, zoals aandelen en obligaties. In 2030 volgen de overige bezittingen. Dat is een plan en nog geen wet; het kabinet wil het via een novelle, een wijziging op het wetsvoorstel dat er al ligt. Over buitenlands belastingplichtigen zegt de brief niets. De bedragen hier volgen de wet van 2026.
• Alles staat op de regels van 2026, met 2 procent inflatie en 4,5 procent waardegroei van de woning. Belastingregels veranderen elk jaar.